ΕΛΕΓΧΟΣ ΒΑΡΟΥΣ

2-9

Αύξηση βάρους έπειτα από τη διάγνωση του καρκίνου

Η αύξηση του σωματικού βάρους στους επιζώντες του καρκίνου μπορεί να αποτελεί την αιτία ανάπτυξης και άλλων ασθενειών και μειωμένου προσδόκιμου επιβίωσης από τον καρκίνο ή άλλη αιτία. Επιπλέον, όσοι έχουν επιβιώσει ενός καρκίνου εμφανίζουν μεγαλύτερο κίνδυνο να αναπτύξουν ένα δεύτερο καρκίνο και άλλες νόσους, όπως καρδιαγγειακά νοσήματα και διαβήτη, ασθένειες που συνδέονται ευθέως με την πρόσληψη βάρους.

Ένα ακόμη πρόβλημα που συνδέεται με την αύξηση βάρους και τον καρκίνο είναι η αλλαγή που σημειώνεται στη σύσταση του σωματικού βάρους εξαιτίας κάποιων μορφών θεραπείας. Μελέτες έχουν καταδείξει πως άνθρωποι με καρκίνο μαστού, καρκίνο του προστάτη, μη Μικροκυτταρικό καρκίνο του Πνεύμονα και Οξεία Λεμφοβλαστική Λευχαιμία και στα πλαίσια της θεραπείας τους έχουν λάβει χημειοθεραπεία, ορμονοθεραπεία ή ακτινοθεραπεία στο κεφάλι, συνήθως χάνουν μύες ενώ προσλαμβάνουν βάρος/λίπος. Αξιοσημείωτο είναι ότι οι συγκεκριμένοι ασθενείς παραπονιούνται για την αλλαγή στο σώμα τους παρόλο που η συνολική αύξηση στο βάρος τους δεν είναι ιδιαίτερα σημαντική.

Στους ανθρώπους με καρκίνο η πρόσληψη βάρους δεν οφείλεται μόνο στην αύξηση της πρόσληψης τροφής. Πρόσφατες έρευνες δείχνουν πως η μειωμένη σωματική δραστηριότητα και ο χαμηλός μεταβολικός ρυθμός (ο ρυθμός με τον οποίο το σώμα μετατρέπει τη τροφή σε ενέργεια) μπορεί να αποτελούν πιο σημαντικούς παράγοντες πρόσληψης βάρους στους ογκολογικούς ασθενείς. Για το λόγο αυτό, οι ασθενείς με καρκίνο πρέπει να μειώνουν την καθημερινή πρόσληψη θερμίδων ή/και να αυξάνουν τη σωματική άσκηση, με προτίμηση στην άσκηση με αντιστάσεις (βαράκια) για να ενισχύσουν το αποδυναμωμένο μυϊκό τους σύστημα.

Συμβουλές για έλεγχο του βάρους

Η κατάκτηση και διατήρηση ενός φυσιολογικού βάρους είναι σημαντικά για κάθε άνθρωπο, συμπεριλαμβανομένων των ασθενών με καρκίνο που βρίσκονται υπό θεραπεία και των επιζώντων της νόσου.

  • Επιλέγετε τροφές με χαμηλή θερμιδική αξία, όπως λαχανικά, φρούτα, δημητριακά ολικής άλεσης και σούπες. Ορισμένες από αυτές τις τροφές βοηθούν στο «γρήγορο» αίσθημα κορεσμού.
  • Περιορίστε, αν όχι διακόψτε, τροφές και ποτά με ζάχαρη και λιπαρά.
  • Εξισορροπήστε τις θερμίδες που προσλαμβάνετε μέσω της τροφής και του ποτού με την ποσότητα των θερμίδων που «καίτε» μέσω της σωματικής άσκησης.
  • Αυξήστε τα επίπεδα της σωματικής δραστηριότητας. Οι περισσότεροι άνθρωποι πρέπει να στοχεύουν σε μέτρια έως έντονη σωματική άσκηση για 30 με 60 λεπτά την ημέρα, τις περισσότερες ημέρες της εβδομάδας. Ακόμη όμως και η μικρή αύξηση της σωματικής δραστηριότητας αποβαίνει ευεργετική για τον οργανισμό.
  • Οι υπέρβαροι και οι παχύσαρκοι θα πρέπει να κάνουν τα πρώτα βήματα να χάσουν βάρος μέσω της διατροφής και της άσκησης, θέτοντας αρχικό στόχο τη μείωση κατά 5% με 10% του συνολικού τους βάρους.

Οι επιζώντες ενός καρκίνου ή οι άνθρωποι με ιστορικό καρκίνου θα πρέπει να ακολουθούν τις συμβουλές για τον έλεγχο του βάρους τους που ισχύουν για το γενικότερο πληθυσμό. Στην περίπτωσή τους όμως θα πρέπει να επιζητούν εξειδικευμένες, εξατομικευμένες συμβουλές από ειδικό διατροφολόγο με στόχο τόσο να χάσουν βάρος όσο και να επανέλθουν σε ένα υγιεινό διατροφικό πρόγραμμα. Η μείωση του σωματικού βάρους στους ανθρώπους αυτούς θα πρέπει να παρακολουθείται στενά και από ιατρό. 

Σε κάθε περίπτωση, ο κάθε άνθρωπος που θέλει να χάσει βάρος θα πρέπει να αναθεωρήσει τη διατροφική του συμπεριφορά αλλά και τη συμμετοχή του σε σωματική δραστηριότητα. Ανάμεσα στους ειδικούς που μπορούν να τον βοηθήσουν ουσιαστικά συγκαταλέγονται οι εξειδικευμένοι διατροφολόγοι, φυσιολόγοι της άσκησης, κλινικοί ψυχολόγοι ή ιατροί εξειδικευμένοι στην απώλεια βάρους. Τέλος, η χρήση φαρμάκων ή η χειρουργική επέμβαση συνιστώνται μόνο σε περιπτώσεις ασθενών με βαριά νοσογόνο παχυσαρκία και μάλιστα μετά από αποτυχία όλων των άλλων μεθόδων ελέγχου του βάρους.